HomeVoordelig lenenZonnepanelen: interessant of niet?

Zonnepanelen: interessant of niet?

Tot eind 2011 waren er flinke fiscale premies voor mensen die zonnepanelen installeerden. Die maatregel is door de federale overheid helaas afgeschaft, maar is een fotovoltaïsche installatie daarom nu financieel minder interessant geworden?

Jo Neyens

De energie die de zon elk jaar op één vierkante meter uitstraalt in België, komt ongeveer overeen met honderd liter stookolie. Dat is dus gratis energie die je zo uit de lucht kan plukken. Alleen: daarvoor heb je wel zonnepanelen nodig en zo’n installatie kost natuurlijk wel geld.

Welke kostprijs?

Wat is nu eigenlijk de prijs van zonnepanelen? “Een fotovoltaïsche (PV) installatie van 4 kilowattpiek heeft een oppervlakte aan zonnepanelen van 25 à 30 m² en produceert gemiddeld 3.400 kWh per jaar”, zegt Jo Neyens van de sectorvereniging PV-Vlaanderen. “Dat is voldoende om het gemiddelde jaarlijks elektriciteitsverbruik van een doorsneegezin te dekken. Dergelijk systeem kost voor een woning ouder dan 5 jaar ongeveer 8.500 euro, inclusief 6% btw.”

“Op fiscale steun hoef je bij die investering echter niet meer te rekenen”, zegt Neyens. “Tot eind 2011 kwamen PV-installaties in aanmerking voor een belastingvermindering van 40% van de investeringskosten. Bovendien kreeg je er ook een groene lening voor met voordelige intresten, die ook nog eens in aanmerking kwamen voor belastingvermindering.”

Die maatregelen zijn afgeschaft, de federale overheid is gestopt met het subsidiëren van zonnepanelen en ook de gewesten Vlaanderen en Wallonië komen niet tussenbeide in de kostprijs. Alleen Brussel heeft nog een subsidie Die is afhankelijk van het vermogen in ‘wattpiek’ en het inkomen van de aanvrager. Een laag inkomen krijgt van de stad 1euro subsidie per wattpiek, hogere inkomens 25 of 50 eurocent en dat tot maximaal 30% van de factuur. Huizen in stedelijk achtergestelde gebieden, de zogenaamde RVOHR-gebieden, krijgen nog 10% extra subsidies.

Welke besparing?

Tegenover die investering van 8.500 euro staat - gelukkig maar - uiteraard ook een mooie besparing op de elektriciteitsfactuur. Jo Neyens: “De jaarlijkse energiebesparing van die 3.400 kWh levert dankzij de terugdraaiende teller ongeveer 700 euro besparing op de jaarlijkse factuur op.”

Naast de besparing op de factuur krijgen eigenaars van zonnepanelen nog een ander financieel steuntje in de rug: de groenestroomcertificaten, waardoor het rendement van de zonnepanelen flink toeneemt. Een groenestroomcertificaat is een soort virtuele waardebon die je van de netbeheerder krijgt, omdat je groene stroom opwekt. Hij bestaat niet op papier, maar wordt in de computers van de netbeheerders bewaard.

Het bedrag dat zo’n certificaat waard is, hangt af van het vermogen en van de datum van ingebruikname van de zonnepanelen. Of de geproduceerde elektriciteit ter plaatse wordt verbruikt of op het net wordt teruggezet heeft geen invloed op het bedrag dat je ontvangt.

Groenestroomcertificaten

Tot eind 2012 kreeg je één certificaat per 1.000 kWh, maar vanaf dit jaar is de berekening helemaal veranderd, wat ingewikkelder geworden en…verlaagd. “Nu wordt de steun berekend via een vermenigvuldigingsfactor, de zogenaamde ‘bandingfactor’”, legt Jo Neyens uit. “Die geeft de verhouding aan tussen het berekende correcte steunbedrag en een maximale certificaatprijs van 97 euro. Als zonnepanelen bv. 60 euro steun per MWh nodig hebben, is de bandingfactor 0,62 en krijgt de eigenaar van de zonnepanelen dus 0,62 certificaten per 1.000 kWh.”

Hoeveel die ‘bandingfactor’ precies gaat bedragen, is nog niet helemaal duidelijk en wordt binnenkort door de overheden bekendgemaakt. “Op dit moment zitten we volop in een overgangsperiode voor steun aan groene stroom”, zegt Gregory Neubourg van de vzw APERe (Association pour la Promotion des Energies Renouvables). “De overheden zijn het steunprogramma helemaal aan het veranderen. Het is dus heel moeilijk om iets over concrete bedragen te zeggen.”

Terugverdiend op minder dan tien jaar

Overigens is er nog slecht nieuws voor Vlaamse eigenaars van zonnepanelen. Vanaf dit jaar moeten zij ook een ‘netvergoeding’ betalen aan de netbeheerders. Die vergoeding betalen ze omdat ze gebruik maken van het elektriciteitsnet voor het injecteren van zonnestroom en het afnemen van klassieke stroom op momenten dat er geen of te weinig zonnestroom is. De netvergoeding verschilt per netbeheerder en varieert tussen 46 en 69 euro, exclusief 21% btw.

“Ondanks de netvergoeding en de gedaalde prijs van de groenestroomcertificaten is een investering in zonnepanelen nog altijd interessant”, zegt Jo Neyens. De technologie om zonnelicht in elektriciteit om te zetten, wordt immers nog altijd goedkoper en beter. “Door de voortdurende daling van de investeringskost voor PV-installaties is er nog altijd een terugverdientijd beneden de 10 jaar.”

Warm water dankzij de zon

Overigens kan je niet alleen zonne-energie gebruiken om stroom te produceren, maar ook om je sanitair water te verwarmen. “Dat gebeurt via thermische zonnecollectoren - een zwarte plaat met buisjes waarin water circuleert gekoppeld aan een opslagvat”, zegt Jo Neyens. “Dat systeem wordt ook een zonneboiler genoemd.”

Ook met zo’n zonneboiler kan je een flink bedrag besparen. “De jaarlijkse energiekosten voor de productie van warm water zullen met een zonneboiler slechts de helft bedragen in vergelijking tot de verbruikskosten van een traditionele boiler”, rekent Neyens voor. En wat is de kostprijs van dat soort installaties? “Voor verwarming van sanitair warm water is een standaard zonnecollector ongeveer 4m² groot, gekoppeld aan een opslagvat van 200 tot 240 liter. Voor een gezin van 3 tot 4 personen rekenen we ongeveer op een prijs van 3.000 tot 5.000 euro (excl. btw) aan materiaalkosten en 1.000 euro voor de installatie. Afhankelijk van het systeem waarmee we de zonneboiler vergelijken, betekent dat meerkosten van ongeveer 2.000 tot 4.000 euro + 500 euro installatiekosten.”

Wel subsidies voor zonneboilers

In Vlaanderen geven de netbeheerders voor de zonneboiler een premie van 550 euro per vierkante meter, met een maximum van 2.750 euro en 50% van de factuur. In Brussel zijn de premies, zoals gewoonlijk, gekoppeld aan het inkomen. Tot een systeem van 4m² krijgen lage inkomens 3.500 euro terugbetaald, met 200 euro per bijkomende vierkante meter. Een gemiddeld inkomen mag op 3.000euro rekenen, een hoger inkomen op 2.500euro. Ook hier geldt een maximum van 50% van de factuur. In Wallonië hangt de premie af van de ouderdom van de woning. Woningen waarvan de bouwvergunning werd afgeleverd na 1 mei 2010, krijgen voor een installatie tot 4m² 1.500 euro (en 100 euro per bijkomende vierkante meter). Voor oudere woningen daalt dat bedrag tot 500 euro. In beide gevallen is er een maximum van 5.000 euro.