HomeBeleggen op maatWat is 'quantitative easing'?

Wat is 'quantitative easing'?

Op 9 maart 2015 heeft de Europese Centrale Bank (ECB) een programma van 'quantitative easing' - of kwantitatieve versoepeling - gelanceerd. Maar wat is dat eigenlijk? En wat zijn de gevolgen ervan?

De groei in Europa en de Verenigde Staten is nu al enkele jaren bijzonder zwak. In een poging om de economie terug op de been te krijgen, hebben de centrale banken van beide regio's beetje bij beetje hun richtrente verlaagd. De richtrente vormt de basis voor de berekening van de rentevoeten waaraan de banken geld kunnen lenen. Hoe lager die rentevoeten, hoe makkelijker de banken financieringen krijgen. Daardoor kunnen ze op hun beurt kredieten verlenen aan bedrijven en particulieren.

Een rentevoet van bijna 0

Jammer genoeg hebben die opeenvolgende verlagingen van de richtrente niet het beoogde doel bereikt. De groei is zwak gebleven. En sommige landen zaten vorig jaar zelfs op het randje van een deflatie (algemene daling van de prijzen, wat kan leiden tot een verslechtering van de economische situatie). Nu de richtrente op 0,50% staat, kan de ECB de rentevoeten niet echt meer verlagen. Dus probeert ze een nieuwe strategie uit om de economie aan te zwengelen en het risico op deflatie te bestrijden.

“Kwantitatieve versoepeling”, zei u?

Het mechanisme van kwantitatieve versoepeling - of quantitative easing in het Engels - is als volgt: de ECB koopt van de banken de staatsobligaties over die zij in hun bezit hebben. Dat heeft een aantal gevolgen:

  • De banken beschikken over bijkomende liquiditeiten. De ECB hoopt dat de banken daardoor geneigd zijn meer leningen te verstrekken aan bedrijven en particulieren.
  • Door de wet van vraag en aanbod stijgt de prijs van de staatsobligaties door die massale opkoop. Aangezien de rentevoet van een obligatie afhangt van de nominale waarde, verandert de interest niet. De prijs van de obligatie stijgt wel. Daardoor daalt het rendement en worden obligaties minder aantrekkelijk als belegging. De ECB hoopt bijgevolg dat banken en particulieren andere vormen van beleggingen verkiezen: leningen verstrekken aan bedrijven en aandelen kopen.
  • De extra liquiditeiten die zo in de economie gepompt worden, moeten er in principe toe bijdragen dat de prijzen stijgen. Daardoor wordt het risico op deflatie afgeremd.
  • Uiteindelijk moet het herstel van de inflatie in de eurozone de euro minder duur maken ten opzichte van de andere valuta's. Dat zwengelt de export aan en versterkt dus de economische groei.

Wat zijn de gevolgen voor ons dagelijks leven?

Door de kwantitatieve versoepeling blijven de rentevoeten laag. Het verwachte economische herstel zorgt voor een verbetering van de situatie van de bedrijven en biedt hen de mogelijkheid om werkgelegenheid te creëren. Daardoor vermindert – dat hoopt de ECB tenminste – de werkloosheid en verbeteren de overheidsfinanciën . Het is echter nog te vroeg om de effecten van die 'kwantitatieve versoepeling' te evalueren. Het zal nog maanden of zelfs jaren duren voor we de effecten echt zullen voelen. Pas dan weten we of het beleid van de ECB het juiste was. En of het volstond om Europa uit de crisis te trekken waarin ze sinds 2008 zit.