HomeMijn geld beherenTrouwen, wettelijk of feitelijk samenwonen?

Trouwen, wettelijk of feitelijk samenwonen?

Als u samenwoont, stelt u zich waarschijnlijk ook de volgende vraag: “Moeten we trouwen, wettelijk gaan samenwonen of gewoon feitelijk blijven samenwonen?” Om de juiste beslissing te nemen, moet u goed weten wat elk statuut inhoudt.

Het meest officiële statuut is zonder twijfel het huwelijk. "Het voornaamste kenmerk is het publieke karakter ervan", zegt meester Feyrouze Omrani, advocate gespecialiseerd in huwelijks- en samenlevingskwesties.  "Dat betekent dat een huwelijk ook gevolgen heeft voor derden – er wordt gesproken van tegenoverstelbaarheid ten opzichte van derden.  Als een van de echtgenoten bv. een huurcontract voor een appartement ondertekent en als het getrouwde koppel er zijn domicilie vestigt, worden de echtgenoten automatisch medehuurders. Het is niet nodig om een nieuw huurcontract te ondertekenen. Echtgenoten zijn de wettelijke erfgenamen van de gezinswoning en de inboedel ervan. Dat statuut kan hen niet afgepakt worden via een testament. Dat is niet het geval als u wettelijk samenwoont."

Wettelijk samenwonen: minder formeel en minder strikt

Om wettelijk samen te wonen zijn er minder formaliteiten nodig dan om te trouwen. "U legt gewoon een verklaring af bij de burgerlijke stand van uw gemeente", zegt meester Omrani. Samenwonen beperkt zich trouwens niet alleen tot koppels. "Ook broer en zus of een grootmoeder en kleinzoon kunnen een verklaring afleggen dat ze wettelijk samenwonen. Een huwelijk tussen die personen is verboden. De enige voorwaarde om wettelijk samen te wonen is dat geen van beiden al gehuwd is of wettelijk samenwoont. "

Bescherming van de gezinswoning

Beide regimes beschermen op dezelfde manier de gezinswoning. Als een van de partners de eigenaar van de gezinswoning is, kan hij ze niet verkopen zonder het akkoord van de andere. Behalve als een rechter ermee instemt. "Dat klopt", zegt meester Omrani, "maar het moet genuanceerd worden. Op enkele specifieke gevallen na, blijft de bescherming voor een getrouwd koppel gelden zolang de echtscheiding niet uitgesproken wordt. Als u wettelijk samenwoont, verdwijnt die bescherming zodra een van de partners naar de gemeente stapt en verklaart dat hij niet meer samenwoont. Dat wordt dan via de gerechtsdeurwaarder aan de andere partner gemeld. Als u wettelijk samenwoont, wordt de gezinswoning dus minder goed beschermd."

Geen verschil voor de successierechten

De belastingdienst maakt geen onderscheid tussen gehuwde en wettelijk samenwonende partners.  "De successierechten zijn dezelfde voor wie getrouwd is of wettelijk samenwoont. Voor wie feitelijk samenwoont, is dat anders. Behalve in Vlaanderen", zegt meester Omrani. "Kortom, er zijn eigenlijk drie verschillen tussen wettelijk samenwonen en trouwen: het publieke karakter van het huwelijk, de bescherming van de overlevende partner in geval van overlijden en de manier waarop de scheiding verloopt."

En feitelijk samenwonen?

Als u feitelijk samenwoont, heeft dat geen gevolgen voor u of uw partner. "Er is geen enkele wettelijke verplichting tussen de partners", zegt onze specialiste. "In dat statuut hebt u meer vrijheid. Met alle voor- en nadelen vandien. Alleen in Vlaanderen geldt er een uitzondering. Daar geniet de feitelijk samenwonende partner van dezelfde tarieven voor successierechten en schenkingen als wie wettelijk samenwoont of gehuwd is."