HomeVoordelig lenenRegionalisatie belastingvoordeel hypothecaire lening: wat nu?

Regionalisatie belastingvoordeel hypothecaire lening: wat nu?

Door de opeenvolgende staatshervormingen zijn heel wat federale bevoegdheden naar de gewesten verschoven. Onlangs gebeurde dat bijvoorbeeld met het belastingvoordeel voor een hypothecaire lening, de zogenaamde woonbonus. Wat gaat er veranderen? Waarop moet u letten? En zult u meer of minder fiscaal kunnen inbrengen? Dat vroegen we aan fiscalist Koen Janssens van Wolters-Kluwer.

Wolters-Kluwer

Enkele jaren geleden besloot de federale regering om de woonbonus (het belastingvoordeel op uw hypothecaire lening van uw eigen woning) te regionaliseren op 1 januari 2014. Vanaf dan zou dit dus geen federale bevoegdheid meer zijn, maar een regionale. Met andere woorden: Brussel, Vlaanderen en Wallonië mogen sindsdien zelf beslissen hoe ze die woonbonus organiseren. De federale overheid heeft er niets meer mee te maken.

Intussen zijn we zeven maanden verder, waar staan we nu eigenlijk? “Op dit moment is er met die bevoegdheid door de gewesten eigenlijk nog niks gedaan”, zegt fiscalist Koen Janssens. “Dat is ook niet zo heel erg. Enkele weken geleden is er een technische wet goedgekeurd die stelt dat de oude regeling behouden blijft, zolang de gewesten niks doen. We zitten dus zeker niet in een grijze zone of er is geen juridische onzekerheid. De woonbonus blijft dus gewoon behouden, maar het voordeel wordt niet meer betaald door de federale staat, maar door het gewest.”

Drie datums belangrijk

Dat wil niet zeggen dat er nog helemaal niks veranderd is, zegt Janssens. Er zijn drie belangrijke datums. “Voor leningen van vóór 2014 blijft alles bij het oude. Voor leningen die afgesloten zijn in 2014 verandert er in principe ook niks, alleen zijn bij de overheveling van de bevoegdheden wel wat details aangepast over wat nu een ‘eigen woning’ is. De woonbonus geldt namelijk alleen voor de ‘eigen woning’, niet voor tweede verblijven aan de zee, voor een kot of voor appartementen die men verhuurt.”

Een voorbeeld: een dokter die een deel van zijn huis als praktijk gebruikt, mag dat deel niet meer als eigen woning beschouwen.

De hypothecaire lening moet in zo’n geval opgesplitst worden: voor de eigen woning is het gewest verantwoordelijk en geldt de woonbonus, voor het praktijkdeel is de federale overheid verantwoordelijk en geldt het oude systeem van het langetermijnsparen. “Met dat systeem ligt het fiscale voordeel wel iets lager dan bij de woonbonus”, zegt Janssens.

Nog een voorbeeld: wie al een huis heeft en een nieuw huis bouwt, krijgt op dat nieuwe huis geen woonbonus zolang men daar niet effectief in woont; vroeger was dat wel zo. “Ik verwacht wel dat de fiscus nog met circulaires komt om de strengere definitie van ‘eigen woning’ wat te milderen”, zegt Janssens.

De derde datum die belangrijk is, is 1 januari 2015. “Vanaf dan vermindert het voordeel van de woonbonus lichtjes. Omdat de meeste mensen aan 50% belast worden, is dat ook het voordeel dat je mag inbrengen. Vanaf volgend jaar verandert dat en geldt een iets kleinere aftrek van 45% voor iedereen.”

Caveat emptor

Opgelet, bij alles wat hierboven geschreven staat, gaan we ervanuit dat de gewesten niet aan de wetteksten morrelen. “Ik verwacht niet dat er op korte termijn grote veranderingen komen, maar dat is dus niet in steen gehouwen”, zegt Janssens. “Ik weet dat de gewesten over de woonbonus nadenken, maar er liggen op dit moment zeker nog geen teksten klaar die de grote principes overboord zullen gooien. Alleen blijft het dus moeilijk om deugdelijke voorspellingen te doen. Ook bijvoorbeeld over de retroactiviteit: als de gewesten bijvoorbeeld op 31/12 een bepaalde wettekst in het Staatsblad krijgen, belet niks hen om in die wettekst ook retroactiviteit voor het afgelopen jaar in te bouwen.”

Woonbonus behouden of hervormen?

Of er grote verschillen zullen ontstaan tussen de gewesten, is ook weer moeilijk te voorspellen, zegt Janssens. “Geen enkel gewest heeft al echt werk gemaakt van een eventuele hervorming van de woonbonus. Uit de verkiezingsprogramma’s van de meeste partijen blijkt wel dat ze de woonbonus willen behouden”. Hoe de toestand zal evolueren, blijft dus tot nu toe een open vraag.