HomeMijn geld beherenDeflatie: wat zijn de gevolgen?

Deflatie: wat zijn de gevolgen?

In de pers hoor ik dikwijls spreken over deflatie. Wat is dat juist? En heeft dat een impact op mijn dagelijks leven? (Freddy, 41 jaar)

Deflatie is het omgekeerde van inflatie. Terwijl inflatie een algemene prijsverhoging betekent, wordt deflatie gekenmerkt door een algemene en aanhoudende prijsdaling. Het gaat om een uitzonderlijk fenomeen. Vandaag maken veel economen en beslissers zich zorgen, omdat het spook van de deflatie boven Europa en ons land hangt.

Een verontrustend fenomeen?

Maar waarom maken de economen zich zorgen? Een prijsdaling is toch goed nieuws voor de consument? Nee, dat is niet juist. Om te beginnen is deflatie een teken van een uitdovende economie. De prijzen zakken, omdat de vraag afneemt. Sinds de financiële crisis zijn de consumenten voorzichtiger geworden, want ze maken zich zorgen over hun toekomst. Ze zetten hun geld liever opzij dan het uit te geven. Ze willen een appeltje voor de dorst, omdat ze vrezen voor ontslag, belastingverhogingen…

Sneeuwbaleffect

Deflatie is een fenomeen dat moeilijk om te keren is. Zodra de prijzen beginnen te zakken, hebben de consumenten immers de neiging om hun aankopen uit te stellen. Zeker toch de grotere aankopen. Ze stellen ze uit, omdat ze denken dat de prijzen nog verder zullen zakken. Door de verdere afname van de vraag komt er weer een prijsdaling, die de consumenten ertoe aanzet bepaalde aankopen nog langer uit te stellen. De ondernemingen die het almaar moeilijker hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, zien zich uiteindelijk genoodzaakt om mensen te ontslaan. En dat zorgt weer voor meer angst bij de bevolking.

Aan de rand van deflatie

Op dit ogenblik is de prijsdaling al wel algemeen, maar nog niet aanhoudend. Zoals u kunt zien op de grafiek van de FOD Economie, kent de index van de consumptieprijzen dit jaar ups en downs. In september stond hij op 100,9, in oktober steeg hij tot 100,22 en in november viel hij terug op 100,9. De FOD Economie signaleert dat de inflatie op jaarbasis voor de eerste keer sinds 2010 negatief is. Het is nu de vraag of het om een toeval gaat of een trend op lange termijn.

En de impact op mijn dagelijks leven?

Momenteel is de impact op het dagelijkse leven nog niet echt voelbaar. De prijzen zijn nauwelijks veranderd en de gezondheidsindex, die als basis dient voor de aanpassing van de salarissen (en ook voor de indexatie van de huur) blijft stabiel. Zelfs als de deflatie aanhoudt, is het eerder onwaarschijnlijk dat uw eigenaar spontaan uw huur zal verlagen. Of dat een werkgever beslist om de salarissen aan te passen zonder ertoe verplicht te worden via een collectieve arbeidsovereenkomst (afhankelijk van de sector). De daling van de rente is het resultaat van de inspanningen van de Europese Centrale Bank (ECB). Zij wil zo de economie stimuleren en de deflatie beperken. Bedrijven worden aangemoedigd om kredieten aan te gaan om te investeren en op die manier werkgelegenheid te creëren. Maar een aanhoudende deflatie kan die stimulans tot nul herleiden. Als de ondernemingen er niet zeker van zijn dat ze een afzetmarkt voor hun producten vinden, investeren ze liever niet. Bovendien kost het hen in tijden van deflatie meer om een krediet terug te betalen. Net zoals voor particulieren trouwens. Want we betalen hetzelfde bedrag terug, terwijl de prijzen van goederen en diensten blijven dalen. Met andere woorden: de waarde van die terugbetalingen, uitgedrukt in koopkracht, stijgt. Gelukkig is het nog niet zo ver. We moeten ons ook nog geen zorgen maken over een eventuele stijging van de werkloosheid door de negatieve gevolgen op de vraag. We kunnen dus alleen maar hopen dat de maatregelen van de regeringen en de Europese Centrale Bank volstaan om de deflatie binnen de perken te houden.

Stel uw vraagBekijk alle vragen