HomeBeleggen op maatBrexit: wat zijn de gevolgen?

Brexit: wat zijn de gevolgen?

Het resultaat van het Britse referendum is duidelijk: bijna 52% van de kiezers is voor de brexit, het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Wat moet u nu weten om de impact van de brexit te begrijpen?

Om te beginnen is het belangrijk te weten dat die beslissing om de EU te verlaten niet onmiddellijk in werking treedt. Volgens artikel 50 van het Verdrag van Lissabon heeft de Britse regering twee jaar om over het vertrek te onderhandelen. Vanaf dan gelden de Europese verdragen niet meer voor het Verenigd Koninkrijk. Een goed voorbereid en onderhandeld vertrek draagt de voorkeur weg, nog het meest bij de Britse politici. In theorie kunnen de Britse bewindsmannen het resultaat van het referendum zelfs links laten liggen. Het moet inderdaad door het parlement goedgekeurd worden voor het uitgevoerd kan worden. En de parlementsleden kunnen ervoor kiezen om de brexit niet aan te nemen. Dat is echter onwaarschijnlijk. Het debat is heel levendig. En de wil van de kiezers niet naleven zou zich tegen de Britse politici kunnen keren.

Wat gaat er in die twee jaar gebeuren?

Het Verenigd Koninkrijk en Europa moeten bijgevolg over nieuwe verdragen onderhandelen die na de brexit in werking treden. Ze moeten de handelsvrijheid regelen, evenals douanerechten, verkeer van personen, maar ook bv. het sociale zekerheidsstatuut van Engelse gepensioneerden die in andere landen verblijven. In theorie hebben zowel het Verenigd Koninkrijk als Europa er alle belang bij dat die onderhandelingen goed verlopen. Anders kan dat voor beide negatieve gevolgen op economisch vlak hebben. Maar in verschillende Europese landen zijn er verkiezingen. Zopas in Spanje, maar binnenkort in Frankrijk, Italië, Nederland en Duitsland. De brexit kan de score van populistische partijen in de hoogte doen schieten. En de partijen aan de macht ertoe aanzetten om tijdens de onderhandelingen een harder discours te voeren, zodat de kiezers vinden dat ze geen gezichtsverlies lijden. De slechte verstandhouding en de negatieve impact ervan op beide economieën brengen dus wat risico’s met zich mee.

Onafhankelijkheid van Schotland?

Een ander gevolg is dat er in Schotland misschien een nieuw referendum georganiseerd wordt. In 2014 kozen ze ervoor om niet onafhankelijk te worden. Maar nu is het perfect mogelijk dat ze een nieuw referendum over dat onderwerp vragen. Uit de cijfers blijkt immers dat de Schotten massaal binnen de EU wilden blijven. De onafhankelijkheid van Schotland kan de situatie nog complexer maken voor het Verenigd Koninkrijk, dat dan twee exits tegelijkertijd moet regelen.

Daling van het pond, stijging van de dollar en de yen

Een ander onmiddellijk gevolg is de daling van het Britse pond, veroorzaakt door een kapitaalvlucht naar nieuwe kwaliteitsmunten. Denk maar aan de Japanse yen en de dollar. Die daling van het pond – samen met een mogelijke tussenkomst van de Bank of England om de economie te ondersteunen – kan gunstig zijn voor de economie. Maar economen gaan ervan uit dat de impact ervan niet volstaat om de verliezen geleden door de Britse economie te compenseren.

Wat zijn de gevolgen voor het Verenigd Koninkrijk?

De gevolgen van de brexit zijn waarschijnlijk ernstiger voor de Britse economie dan voor de onze:

  • Vertraging en zelfs stilvallen van buitenlandse investeringen in het land. Het Verenigd Koninkrijk zal niet langer de toegangsdeur tot Europa zijn. Multinationals zullen zich dus eerder vestigen in een land binnen de EU. Er bestaat immers te veel onzekerheid over de Britse export naar het vasteland. De één zijn dood is dan de ander zijn brood, aangezien er zodoende meer geïnvesteerd zal worden op het Europese vasteland.
  • Minder investeringen in het Verenigd Koninkrijk door Britse ondernemingen. De meeste willen binnen de EU blijven. Door de brexit zijn ze waarschijnlijk eerder geneigd om in Europa te investeren om hun positie daar te behouden.
  • Minder export vanuit Groot-Brittannië naar Europa. Veel Europese ondernemingen willen misschien van leverancier veranderen door de onzekerheid rond de accijnzen op geïmporteerde producten uit het Verenigd Koninkrijk.
  • Londen wordt minder aantrekkelijk als financieel centrum. Naast de onzekerheid over het pond, verliest het Verenigd Koninkrijk het ‘Europese paspoort’. Daarmee kan elke financiële onderneming erkend in een land van de Unie haar diensten in andere landen aanbieden met een minimum aan formaliteiten. Veel ondernemingen uit de financiële sector zullen er de voorkeur aan geven om zich op het continent te vestigen. Dublin, Parijs en Frankfurt zullen het zeker merken.

Al die factoren zullen zwaar doorwegen op de werkgelegenheid en de economische perspectieven van het Verenigd Koninkrijk. Zeker als Schotland ook nog eens beslist om onafhankelijk te worden. De Britse groei kan de volgende jaren een achteruitgang van 1,70% kennen. Als Schotland onafhankelijk wordt, kan dat zelfs oplopen tot 2%.

En voor Europa?

Ook voor Europa zal de brexit negatieve gevolgen hebben. Maar minder dan voor het Verenigd Koninkrijk, dankzij de heroriëntering van investeringen naar het Europese vasteland. België, Ierland en Nederland, directe buren en commerciële partners van Groot-Brittannië, zullen de negatieve gevolgen waarschijnlijk het meeste voelen. Al zal de negatieve impact op de Europese economie beperkt blijven: Als ze bij de vertrekonderhandelingen tot een overeenkomst komen, daalt de Europese groei met 0,30%. Als het bij de onderhandelingen harder gespeeld wordt, kan dat verdubbelen. De Europese Centrale Bank zet in ieder geval haar inspanningen voort om de Europese economie in die moeilijke periode verder te stimuleren. Analisten sluiten niet uit dat de brexit op lange termijn gunstig kan zijn voor Europa. Maar daarvoor is het noodzakelijk dat de Europese politici op gepaste wijze reageren. Ze moeten de juiste hervormingen doorvoeren om het Europese project terug vorm te geven.

Op dit moment blijft de situatie relatief onduidelijk, maar één ding is zeker: de paniek op de beurzen van de afgelopen dagen is een ‘natuurlijk’ fenomeen. Zoals we al toelichtten in een voorgaand artikel hebben de markten al eens de neiging te overreageren, alvorens weer te stabiliseren. We volgen de situatie alvast op de voet, en houden u verder geïnformeerd.